Energiecoöperaties groeien: 10% meer zon, 23 warmteprojecten

Michael Brown · 2026-04-02

Je hoort het steeds vaker, toch? Mensen die zelf de regie nemen over hun energie. Het is geen toekomstmuziek meer, het gebeurt nu. Bijna 700 energiecoöperaties zijn in Nederland actief en ze bouwen aan iets moois: een weerbare samenleving. Ik vind het persoonlijk geweldig om te zien. Het gaat niet meer alleen om grote bedrijven die stroom leveren. Het zijn buren, vrienden en lokale ondernemers die samenwerken. Ze maken hun eigen energie en houden de opbrengsten in de buurt. Dat voelt anders, vind je niet? ### Wat hebben die coöperaties precies bereikt? Afgelopen jaar lieten de cijfers een duidelijke groei zien. Het zonvermogen nam met 10% toe. Dat zijn duizenden extra zonnepanelen op daken en in zonneparken die door de gemeenschap zelf zijn gefinancierd. Maar het blijft niet bij zon alleen. Er kwamen 23 nieuwe warmteprojecten bij. Denk aan collectieve warmtenetten die huizen verwarmen met restwarmte van een lokale fabriek of met aardwarmte. En er wordt hard gewerkt aan nieuw coöperatief windvermogen. Windmolens waar de omwonenden mede-eigenaar van zijn en van profiteren. Het mooie is de verscheidenheid. Elke coöperatie pakt het aan op een manier die past bij hun dorp, wijk of stad. Sommige richten zich eerst op zonnepanelen voor scholen. Anderen beginnen met een lokaal warmtenet. Het is maatwerk, en dat is precies de kracht.  ### Waarom kiezen mensen hiervoor? Laat ik eerlijk zijn, het is niet alleen idealisme. Er zitten hele praktische voordelen aan. De energie wordt vaak goedkoper op de lange termijn omdat je de winstmarges van grote leveranciers overslaat. Maar het gaat dieper. - **Lokale veerkracht:** Je bent minder afhankelijk van internationale markten en politieke spanningen. - **Sociaal draagvlak:** Projecten hebben meer steun als de omgeving meeprofiteert. - **Duurzame investering:** Het geld dat je inlegt, blijft circuleren in je eigen regio. - **Echte betrokkenheid:** Je weet precies waar je energie vandaan komt en wie eraan werkt. Het is een beetje zoals vroeger, toen je groenten bij de boer om de hoek haalde. Je kent de herkomst en je steunt de lokale economie. Alleen gaat het nu over kilowatturen in plaats van kilo's aardappelen.  ### Hoe ziet de toekomst eruit? De trend is duidelijk: lokaal opgewekte energie wint terrein. De technologie wordt toegankelijker en de wetgeving ondersteunt het steeds meer. Ik verwacht dat we de komende jaren een versnelling gaan zien. Niet alleen in het aantal coöperaties, maar ook in de schaal van de projecten. Van een paar zonnepanelen op het dorpshuis naar complete energie-onafhankelijke wijken. De kennis en ervaring die nu wordt opgedaan, is goud waard. Een expert zei het laatst treffend: *'De energietransitie slaagt alleen als we hem samen doen. Coöperaties zijn het cement dat de stenen bij elkaar houdt.'* Dat vind ik een mooi beeld. Het gaat om verbinding. Dus, wat betekent dit voor jou? Misschien ben je al lid van een energiecoöperatie. Of misschien overweeg je het. Het punt is dat je een keuze hebt. Je hoeft niet te wachten tot een groot bedrijf verandert. Je kunt vandaag nog met je buren om tafel gaan zitten. Het begint vaak klein. Een gesprek in de straat, een informatieavond in het buurthuis. Voor je het weet, heb je een werkgroep en een plan. De bijna 700 coöperaties in Nederland zijn het levende bewijs dat het kan. Ze laten zien dat verandering niet van bovenaf hoeft te komen, maar vanuit de gemeenschap zelf. En dat is misschien wel het belangrijkste. Het gaat niet alleen om schone energie. Het gaat om het gevoel dat je weer invloed hebt. Dat je samen met anderen iets kunt bouwen dat blijvend is. In een tijd waarin veel onzeker is, geeft dat een soort rust. Je bouwt aan je eigen toekomst, letterlijk en figuurlijk.