Energiedisplay verlaagt verbruik, maar niet bij iedereen

Anna Becker · 2026-05-27

### Wat doet een energiedisplay precies? Je hebt ze vast wel eens gezien: die kleine schermpjes die je laten zien hoeveel gas en stroom je op dit moment verbruikt. Een energiedisplay kan een handig hulpmiddel zijn om bewuster met energie om te gaan. Uit onderzoek van Tilburg University blijkt namelijk dat zo'n display er gemiddeld voor zorgt dat bewoners minder energie verbruiken. Maar let op: niet iedereen reageert hetzelfde. ### Het verrassende effect van inzicht Het idee is simpel: als je ziet hoeveel energie je verbruikt, ga je er vanzelf zuiniger mee om. En dat klopt voor veel mensen. Ze zetten de verwarming een graadje lager, schakelen apparaten uit en letten beter op hun verbruik. Maar er is ook een groep die juist anders reageert. Sommigen denken: 'Als ik de verwarming hoger zet, kost dat maar een paar euro extra. Dat is het me wel waard.' Ze kiezen dus voor meer comfort in plaats van besparen. ### Waarom werkt het niet voor iedereen? Dat heeft met verschillende factoren te maken. Mensen met een hoger inkomen zijn minder snel geneigd om te besparen, simpelweg omdat de kosten niet zwaar wegen. Daarnaast speelt ook gewoontegedrag een rol. Als je gewend bent aan een warm huis, is het moeilijk om dat los te laten. Ook de manier waarop het display informatie presenteert, kan invloed hebben. Als het alleen de kosten laat zien, kan dat demotiverend werken. Maar als het ook tips geeft of een vergelijking met anderen, wordt het vaak effectiever. ### Hoe haal je het meeste uit een energiedisplay? Wil je zelf een energiedisplay gebruiken? Dan zijn er een paar dingen om in gedachten te houden. Ten eerste: het is geen wondermiddel. Je moet er actief mee aan de slag. Een paar tips: - **Plaats het display op een zichtbare plek.** Als je het niet ziet, heeft het geen effect. - **Stel doelen in.** Bijvoorbeeld: probeer deze maand 10% minder te verbruiken dan vorige maand. - **Vergelijk jezelf met anderen.** Sommige displays laten zien hoe je het doet ten opzichte van vergelijkbare huishoudens. - **Koppel het aan beloningen.** Als je je doel haalt, trakteer jezelf dan op iets leuks. ### Wat zegt het onderzoek nog meer? Het onderzoek van Tilburg University laat zien dat het gemiddelde effect positief is, maar dat er dus uitzonderingen zijn. Het is belangrijk om te begrijpen dat niet iedereen hetzelfde reageert op dezelfde prikkel. Voor sommigen werkt een display juist averechts, omdat het hen het gevoel geeft dat ze al genoeg doen of omdat het hen aanmoedigt om meer te verbruiken. Het is dus maatwerk. ### Conclusie: een display is een hulpmiddel, geen oplossing Een energiedisplay kan een mooie aanvulling zijn op je energiebesparende maatregelen. Maar het is geen garantie voor succes. Het hangt er van af hoe jij ermee omgaat. Als je het gebruikt als een motivator, kan het je helpen om flink te besparen. Maar als je het negeert of er juist door in de verleiding komt om meer te verbruiken, dan heeft het weinig zin. Probeer het gewoon uit en kijk wat het voor jou doet.