Energiedisplay verlaagt verbruik, maar niet voor iedereen

Jessica Davis · 2026-05-27

Een energiedisplay in huis kan je helpen om minder gas en stroom te verbruiken. Uit onderzoek van Tilburg University blijkt dat bewoners die zo'n display gebruiken gemiddeld hun energieverbruik verminderen. Maar hier zit een addertje onder het gras: niet iedereen reageert hetzelfde. Sommige mensen kiezen er juist voor om meer comfort te nemen als ze zien dat een koudere woning maar weinig geld bespaart. ### Wat is een energiedisplay precies? Een energiedisplay is een klein scherm dat je in huis plaatst. Het toont in realtime hoeveel gas en elektriciteit je op dat moment verbruikt. Denk aan een apparaat dat je aan de muur hangt of een app op je telefoon. Het idee is simpel: als je ziet wat je verbruikt, kun je bewuster keuzes maken. Bijvoorbeeld de verwarming een graadje lager zetten of de wasmachine pas aanzetten als de zon schijnt. ### Het onderzoek van Tilburg University De onderzoekers van Tilburg University hebben gekeken naar het effect van energiedisplays op het gedrag van huishoudens. Ze ontdekten dat mensen gemiddeld minder energie gingen verbruiken. Maar het effect was niet voor iedereen hetzelfde. Sommige deelnemers reageerden heel anders dan verwacht. In plaats van te besparen, kozen ze voor meer comfort. Ze zagen dat een kouder huis maar een paar euro per maand scheelde, en dachten: "Dat is het niet waard." Het is een mooi voorbeeld van hoe menselijk gedrag niet altijd logisch is. We willen wel besparen, maar niet ten koste van ons comfort. En dat is begrijpelijk. Wie zit er nu te wachten op een kille woonkamer voor een besparing van € 5 per maand? ### Waarom werkt een energiedisplay niet voor iedereen? Er zijn een paar redenen waarom een energiedisplay niet altijd leidt tot lager verbruik. Hier zijn de belangrijkste: - **Comfort staat voorop**: Veel mensen vinden warmte en gezelligheid belangrijker dan een paar euro besparen. Als de display laat zien dat je maar € 3 per maand bespaart door de verwarming lager te zetten, dan kiezen ze liever voor warmte. - **Gebrek aan motivatie**: Niet iedereen is even gemotiveerd om energie te besparen. Soms is het gewoon geen prioriteit. Mensen hebben andere dingen aan hun hoofd. - **Onbegrip van de cijfers**: Een display toont getallen, maar niet iedereen snapt wat die betekenen. Kilowattuur en kubieke meters gas zeggen niet iedereen iets. Zonder context is het lastig om actie te ondernemen. - **Verschil in huishoudens**: Een gezin met kinderen heeft andere energiebehoeften dan een alleenstaande. Wat voor de één werkt, werkt voor de ander niet. Het onderzoek laat zien dat technologie alleen niet genoeg is. Je hebt ook de juiste motivatie en context nodig om gedrag te veranderen. ### Hoe kun je een energiedisplay wél effectief gebruiken? Wil je zelf een energiedisplay gebruiken en er echt profijt van hebben? Hier zijn een paar tips: - **Stel doelen**: Bepaal van tevoren wat je wilt bereiken. Wil je € 20 per maand besparen? Of je CO2-uitstoot verminderen? Een concreet doel helpt om gemotiveerd te blijven. - **Koppel het aan acties**: Gebruik de display niet alleen om te kijken, maar ook om actie te ondernemen. Zet de thermostaat een graad lager als je ziet dat het verbruik hoog is. - **Leer de cijfers begrijpen**: Zoek uit wat een kilowattuur kost (ongeveer € 0,25) en wat een kuub gas kost (ongeveer € 1,45). Dan kun je de getallen op de display omrekenen naar euro's. Dat maakt het concreter. - **Maak er een spel van**: Daag jezelf of je gezin uit om elke maand minder te verbruiken. Een beetje competitie kan wonderen doen. ### De keerzijde: meer comfort door inzicht Het is interessant dat sommige mensen juist meer comfort kiezen. Ze zien dat besparen weinig oplevert en besluiten: "Ik ga lekker warm zitten." Dat is een rationele keuze. Waarom zou je jezelf ongemak aandoen voor een klein bedrag? Het onderzoek van Tilburg University laat zien dat niet iedereen dezelfde waarden heeft. Voor de één is geld besparen belangrijk, voor de ander is comfort heilig. Dit betekent niet dat energiedisplays nutteloos zijn. Ze geven inzicht, en dat is altijd waardevol. Maar het effect hangt af van wie je bent en wat je belangrijk vindt. Als je weet dat comfort voor jou voorop staat, kun je andere manieren zoeken om energie te besparen. Bijvoorbeeld door te investeren in betere isolatie of een slimme thermostaat. ### Conclusie: een display is een hulpmiddel, geen oplossing Energiedisplays kunnen helpen om energie te besparen, maar ze zijn geen wondermiddel. Het onderzoek van Tilburg University bevestigt dat gedragsverandering complex is. Sommige mensen besparen, anderen kiezen voor comfort. Het belangrijkste is dat je bewust bent van je keuzes. Een display geeft je de informatie, maar jij bepaalt wat je ermee doet. Dus als je overweegt om een energiedisplay aan te schaffen, doe het dan met realistische verwachtingen. Het is een handig hulpmiddel, maar het vervangt geen motivatie of kennis. Combineer het met duidelijke doelen en een beetje creativiteit, en je kunt er zeker je voordeel mee doen.