Waarom je energierekening (nog) niet stijgt door de oorlog in het Midden-Oosten

Emily Johnson · 2026-08-21

De spanningen in het Midden-Oosten lopen al maanden op. En ja, dat merk je aan de prijzen op de energiemarkt. Maar hier is het verrassende nieuws: op jouw maandelijkse energierekening is daar voorlopig nog maar weinig van te zien. ABN AMRO bevestigt dat in een nieuw rapport, en dat roept natuurlijk de vraag op: hoe kan dat eigenlijk? Het korte antwoord? Contracten. De meeste Nederlanders zitten vast aan een energiecontract dat maanden of zelfs jaren geleden is afgesloten. Die prijs staat vast, ongeacht wat er in de wereld gebeurt. Pas als je contract afloopt en je een nieuwe moet afsluiten, ga je de echte marktprijzen voelen. ### De rol van vaste contracten Stel je voor dat je een brood bestelt bij de bakker en de prijs vooraf betaalt. Ook al wordt tarwe ineens drie keer zo duur, jouw brood kost nog steeds hetzelfde. Zo werkt het ook met energie. Een vast contract is eigenlijk een verzekering tegen prijsschommelingen. En dat is precies waarom veel huishoudens nu nog geen pijn voelen. - **Vaste contracten**: Prijs staat vast voor de looptijd, meestal 1 tot 3 jaar. - **Variabele contracten**: Prijs kan elk moment wijzigen, maar vaak met een opzegtermijn. - **Dynamische contracten**: Prijs wisselt per uur, direct gekoppeld aan de markt. Alleen wie een variabel of dynamisch contract heeft, ziet de effecten van de oorlog direct terug op de factuur. Voor de rest is het vooral een kwestie van afwachten. ### Waarom de marktprijs wél stijgt De groothandelsprijs voor gas en elektriciteit is de afgelopen maanden flink gestegen. Reden? Onzekerheid over aanvoerroutes en sancties die de handel belemmeren. Energiebedrijven moeten die hogere inkoopprijzen ergens compenseren, maar dat doen ze dus niet meteen bij bestaande klanten. Ze verwerken die kosten in nieuwe contracten. Dat betekent concreet: wie nu een nieuw contract afsluit, betaalt gemiddeld meer dan een jaar geleden. Denk aan een verschil van enkele tientallen euro's per maand, afhankelijk van je verbruik. Voor een gemiddeld huishouden kan dat oplopen tot zo'n €150 tot €250 per jaar extra. > "De echte impact van geopolitieke spanningen zie je pas wanneer je contract afloopt en je de markt op moet." – zegt een woordvoerder van ABN AMRO. ### Wat betekent dit voor jou? Het goede nieuws: je zit niet direct in de problemen. Het minder goede nieuws: als je contract binnenkort afloopt, is het slim om niet te wachten tot het laatste moment. Vergelijk op tijd en kijk of je nog een vast contract kunt vastleggen tegen een redelijke prijs. Een paar praktische tips: - Check je contractdatum. Staat die binnen drie maanden? Begin dan nu met vergelijken. - Kijk niet alleen naar de kale prijs per kilowattuur, maar ook naar vaste leveringskosten. - Overweeg een contract van 1 jaar in plaats van 3 jaar, zodat je flexibel blijft als de markt weer stabiliseert. - Gebruik een energievergelijker om meerdere aanbieders naast elkaar te zetten. Dat scheelt tijd en geld. ### De toekomst blijft onzeker Niemand kan voorspellen hoe lang de oorlog duurt of wat dat doet met de energieprijzen. Maar één ding is zeker: de prijzen op de markt zijn al gestegen en die stijging komt er uiteindelijk aan. Of dat over drie maanden is of over een jaar, hangt af van je contract. Dus ja, voor nu kun je rustig ademhalen. Maar het is verstandig om voorbereid te zijn. Vergelijk je huidige tarieven, kijk naar je verbruik en zorg dat je niet voor verrassingen komt te staan wanneer je contract afloopt. Een beetje vooruitkijken kan je honderden euro's schelen. De energieprijzen zijn grillig, maar met de juiste voorbereiding kun je de klap opvangen. En wie weet, misschien valt het straks allemaal best mee. Maar daar zou ik niet op rekenen.