Hoe idealisten het systeem voor duurzaamheid veranderen

Emma de Groot · 2026-03-09

Je voelt het vast ook. Het nieuws staat vol met klimaatcrises, economische ongelijkheid en politieke spanningen. Soms lijkt het alsof we machteloos toekijken. Maar wat als je het systeem van binnenuit kunt veranderen? Dat is precies wat drie bevlogen idealisten proberen, en Joris Postema volgt hen in zijn werk. Het gaat niet om één manier van actievoeren. Het gaat om verschillende paden die naar dezelfde bestemming leiden: een eerlijker en duurzamer systeem. De een werkt via diplomatieke kanalen, de ander via burgerlijke ongehoorzaamheid. Ze laten zien dat verandering op meerdere fronten tegelijk nodig is. ### Drie wegen, één doel Postema portretteert drie opvallende figuren. Henk Ovink is de Nederlandse waterdiplomaat in New York. Hij vecht tegen overstromingen, maar eigenlijk vecht hij voor een nieuwe manier van denken over onze relatie met de natuur. Het is een gevecht op de gangen van de macht. Dan is er Pippi van Ommen in Amsterdam. Als medeoprichter van Extinction Rebellion kiest ze voor een andere aanpak. Het gaat om zichtbare, soms confronterende acties die het gesprek in de samenleving openbreken. Het is actie op straatniveau. En in Berlijn vinden we Tadzio Müller. Klimaatactivist en antifascist. Voor hem zijn de ecologische crisis en sociale rechtvaardigheid onlosmakelijk verbonden. Je kunt het één niet oplossen zonder het ander aan te pakken.  ### Waarom deze aanpak werkt Wat deze drie verhalen zo krachtig maakt, is de combinatie. Het toont een spectrum van mogelijkheden. Soms denk je dat je moet kiezen: binnen of buiten het systeem werken. Maar deze idealisten laten zien dat beide nodig zijn. Het is als een tangbeweging. - **Verandering van binnenuit:** Ovink gebruikt zijn positie om beleid te beïnvloeden. Het is geduldig werk, maar het kan fundamentele regels veranderen. - **Druk van buitenaf:** Van Ommen en Müller creëren de urgentie en het maatschappelijk draagvlak. Zonder die druk gebeurt er vaak niets. - **Het verhaal is cruciaal:** Al deze acties gaan over het vertellen van een nieuw verhaal. Een verhaal over wat mogelijk is. Je kunt niet wachten tot het systeem zichzelf repareert. Dat is de kernboodschap. Je moet het heft in eigen handen nemen, op de manier die bij jou past. Of je nu een brief schrijft, een protest organiseert, of je baan gebruikt als hefboom voor verandering. > "Het gaat er niet om of je binnen of buiten het systeem staat. Het gaat erom hoe je het systeem gebruikt, of uitdaagt, om vooruit te komen." ### Wat jij kunt doen Dit klinkt misschien groot. Alsof het alleen voor diplomaten en activisten is weggelegd. Maar dat is het niet. Verandering begint vaak klein. Het begint met de vraag: waar heb ik invloed? Misschien op je werk. Kun je duurzamere keuzes bepleiten? Misschien in je gemeente. Sluit je je aan bij een lokale initiatiefgroep? Of misschien begin je gewoon met het gesprek aan de keukentafel. Het belangrijkste is om te beginnen, ergens. De uitdagingen zijn enorm, dat ontkent niemand. Maar de verhalen van Ovink, Van Ommen en Müller zijn een reminder. Ze laten zien dat agency – het vermogen om invloed uit te oefenen – niet is voorbehouden aan een kleine groep. Het is verspreid. Het ligt bij ons allemaal. Dus de volgende keer dat je het nieuws ziet en je overweldigd voelt, denk dan aan die tangbeweging. Denk aan de diplomaat, de activist, en iedereen daartussenin. Verandering is geen rechte lijn. Het is een web van acties, groot en klein, die samen het systeem doen kantelen.