Nederlandse economie veerkrachtiger bij stijgende energieprijzen

Pablo Ruiz · 2026-04-02

Je hebt het vast gemerkt: energieprijzen blijven een ding. Maar hier is het goede nieuws. Volgens deskundigen van ING kan de Nederlandse economie een nieuwe stijging van energieprijzen beter aan dan tijdens de crisis van 2022. Toen de oorlog in Oekraïne begon, sloeg de schokgolf door ons hele systeem. Nu? Nu staan we steviger. Dat voelt misschien tegenstrijdig. We horen nog steeds over hoge kosten. Toch is er iets fundamenteels veranderd. De economie heeft zich aangepast. Energie-intensieve bedrijfstakken zijn gekrompen. Ze hebben minder impact. Het is alsof je lichaam immuun wordt na een ziekte. De klap komt nog wel aan, maar je veert sneller terug. ### Wat betekent dit voor jou als consument? Laten we dat even uitpakken. Omdat de bredere economie veerkrachtiger is, heeft dat indirect ook effect op jouw portemonnee. Extreme prijsschommelingen worden beter opgevangen. Dat betekent niet dat je energierekening opeens daalt. Wel dat de kans op een nieuwe, alles ontwrichtende crisis zoals in 2022 kleiner is. Denk aan het verschil tussen een orkaan en een stevige storm. In 2022 hadden we te maken met de orkaan. Nu kunnen we een storm beter doorstaan. De fundamenten zijn versterkt. ### De rol van energie-intensieve industrieën Dit is een cruciaal punt. Een groot deel van die veerkracht komt doordat sectoren die enorm veel energie slurpen, zijn gekrompen of hebben geïnvesteerd in efficiëntie. Het aandeel van deze zware industrie in onze totale economie is kleiner geworden. - **Minder afhankelijkheid:** De economie als geheel hangt minder af van de prestaties van deze ene groep. - **Efficiëntiewinst:** Veel bedrijven hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in energiebesparing. Denk aan betere isolatie, zuinigere machines of overstap op eigen opwek. - **Diversificatie:** De groei komt meer uit sectoren die minder gevoelig zijn voor energieprijzen, zoals dienstverlening en tech. Het is een natuurlijke aanpassing. Toen energie structureel duurder werd, moesten de grootste verbruikers wel veranderen. Dat proces heeft pijn gedaan, maar het resultaat is een economie die minder kwetsbaar is. ### Een blik op de cijfers en de praktijk Laten we niet vergeten dat prijzen nog steeds hoog zijn vergeleken met vóór 2022. Een gemiddeld huishouden betaalt nog steeds aanzienlijk meer. Het gaat erom dat het systeem de schokken nu beter absorbeert. Stel dat de gasprijs op de beurs weer een piek maakt. Dan zal dat minder snel leiden tot faillissementen en massale steunpakketten. "De veerkracht is groter, maar dat is geen reden voor achteroverleunen," zou een econoom zeggen. En dat klopt. Dit is geen overwinning, maar wel een teken van volwassenwording. We zijn ons meer bewust van onze energie-afhankelijkheid. ### Wat kun je zelf doen? Dit macro-economische verhaal vertaalt zich ook naar jouw keukentafel. Omdat de economie stabieler is, is het een goed moment om naar je eigen situatie te kijken. Is je contract bijna af? Misschien is vergelijken nu verstandiger. Heb je nog geen zonnepanelen of isolatie? De investering verdient zichzelf nog steeds terug, zelfs zonder extreme crisis. Het belangrijkste inzicht is dit: we zijn niet weer terug bij af. De ervaring van de afgelopen jaren heeft ons wendbaarder gemaakt. Dat is een stille, maar significante verandering. De volgende golf komt er ongetwijfeld. Maar we zijn beter voorbereid om te blijven drijven. Het gesprek gaat dus niet meer over 'of' we een stijging aankunnen, maar 'hoe goed' we die aankunnen. En dat antwoord is, gelukkig, positiever dan twee jaar geleden. Dat geeft ruimte om vooruit te kijken, in plaats van alleen maar brandjes te blussen.