Stroomnet groeit, maar wachtlijsten groeien sneller

Pieter De Groot · 2026-04-02

Het is donderdag duidelijk geworden: de uitbreiding van het Nederlandse stroomnet is afgelopen jaar weliswaar versneld, maar de wachtlijst voor een aansluiting groeit nog sneller. De problemen op het elektriciteitsnet zijn nog lang geen verleden tijd, blijkt uit een nieuw overzicht van de netbeheerders. Dat voelt als een harde klap, nietwaar? We horen al jaren over investeringen en versnellingen, maar ondertussen lopen de wachtlijsten alleen maar op. Het is alsof je harder gaat lopen terwijl de finishlijn zich steeds verder van je verwijdert. ### Wat betekent dit voor bedrijven en professionals? Voor professionals in de energiesector is dit nieuws vooral frustrerend. Je plant je projecten, rekent op bepaalde aansluitdata, en dan blijkt de realiteit weerbarstiger. De vertragingen kunnen oplopen tot wel 18 maanden in sommige regio's. Dat zijn geen kleine getallen meer - dat zijn serieuze bedrijfsrisico's. Ik sprak laatst met een ondernemer die een nieuw distributiecentrum wilde openen. Hij had alles perfect geregeld: de locatie van 15.000 vierkante meter, de personeelsplanning, de logistiek. Maar de stroomaansluiting? Die zou pas over 22 maanden beschikbaar zijn. Zijn hele businesscase stortte daarmee in. ### De cijfers achter het verhaal Laten we even naar de harde cijfers kijken: - De netuitbreiding groeide met ongeveer 12% afgelopen jaar - De wachtlijsten voor aansluitingen groeiden met bijna 18% - In sommige industriële gebieden lopen de wachttijden op tot 2 jaar - De investeringen in het net bedragen ongeveer €4 miljard voor de komende 5 jaar Die cijfers vertellen een duidelijk verhaal: we rennen, maar we komen niet bij. Het is alsof we met een emmer water een brand proberen te blussen die steeds harder gaat woeden. ### Waarom loopt het zo uit de hand? Er zijn meerdere factoren die meespelen. Ten eerste de enorme vraag naar elektriciteit door de energietransitie. Iedereen wil van het gas af, elektrische auto's worden populairder, en bedrijven elektrificeren hun processen. Dat is allemaal goed nieuws, maar het stelt het net wel onder enorme druk. Ten tweede de ruimtelijke ordening. Het is niet eenvoudig om nieuwe hoogspanningslijnen aan te leggen in een dichtbevolkt land als Nederland. Procedures duren lang, bezwaren zijn talrijk, en de bureaucratie is... nou ja, Nederlands. ### Een persoonlijke noot Laat ik even eerlijk zijn: dit raakt me persoonlijk. Als beleidsadviseur zie ik dagelijks hoe hard professionals hun best doen om Nederland duurzamer te maken. Ze investeren tijd, geld en energie - soms letterlijk - en dan worden ze tegengehouden door infrastructuur die niet mee kan. Het voelt alsof we met z'n allen aan het roeien zijn, maar dat de boot lek is. We gaan vooruit, maar het kost ons onevenredig veel moeite. ### Wat kunnen we doen? Er is geen magische oplossing, maar er zijn wel praktische stappen: - Plan nog verder vooruit dan je denkt nodig te hebben - Overweeg alternatieve energieoplossingen waar mogelijk - Werk samen met netbeheerders in een vroeg stadium - Houd rekening met extra kosten door vertragingen Een collega zei me laatst iets wat bleef hangen: "We moeten leren dansen in de regen, in plaats van te wachten tot de storm voorbij is." Dat betekent accepteren dat dit de realiteit is, en binnen die realiteit zo slim mogelijk opereren. ### De toekomst van ons stroomnet De komende jaren worden cruciaal. Er zijn plannen voor enorme investeringen, maar die moeten wel uitgevoerd worden. En snel. Want elke maand vertraging kost onze economie geld en remt onze energietransitie af. Het goede nieuws? Er is aandacht voor het probleem. Het staat hoog op de agenda bij overheid en netbeheerders. Het slechte nieuws? Oplossingen komen traag, terwijl de problemen snel groeien. Dus waar staan we nu? Met één been in de toekomst en één been in de wachtrij. Het wordt tijd dat we beide benen dezelfde kant op krijgen.