Waarom wachten met energiecompensatie slim is volgens DNB

Riikka Laine · 2026-03-24

DNB-president Olaf Sleijpen heeft een opvallend standpunt ingenomen. Hij vindt het verstandig dat het kabinet nog even wacht met het compenseren van huishoudens voor de gestegen energieprijzen. Dat klinkt misschien tegenstrijdig als je zelf maandelijks de rekening ziet oplopen, maar er zit een duidelijke strategie achter. ### De achtergrond van de energiecrisis De huidige prijsstijgingen komen niet uit de lucht vallen. De situatie in het Midden-Oosten, met name de spanningen rond Iran, heeft directe gevolgen voor de energiemarkt. Olie- en gasprijzen schieten omhoog, en dat voelen we allemaal in onze portemonnee. Een gemiddeld huishouden betaalt nu zo'n €250 per maand meer dan vorig jaar voor dezelfde hoeveelheid energie. Sleijpen benadrukt dat overhaaste beslissingen vaak tot grotere problemen leiden. "We moeten eerst goed begrijpen hoe de markt zich ontwikkelt," zegt hij. "Compensatie die te vroeg komt, kan de markt verstoren en op lange termijn zelfs nadeliger uitpakken." ### Wat betekent dit voor jouw energierekening? Laten we even praktisch worden. Je energierekening bestaat uit verschillende onderdelen: - De kale energieprijs (wat je leverancier betaalt) - Netbeheerkosten - Belastingen en overheidsheffingen - Btw van 21% De grootste stijging zit momenteel in de kale energieprijs. Die is sinds begin dit jaar met ongeveer 180% gestegen. Als de overheid nu ingrijpt, kan dat op korte termijn verlichting geven, maar het risico bestaat dat leveranciers hun prijzen nog verder verhogen omdat ze anticiperen op compensatie. ### De lange termijn visie van DNB DNB kijkt verder dan alleen de komende maanden. Sleijpen legt uit: "We moeten voorkomen dat we in een vicieuze cirkel terechtkomen. Compensatie kan inflatie aanjagen, waardoor prijzen nog verder stijgen en we uiteindelijk meer compensatie moeten geven." Het is een beetje zoals medicijnen geven zonder de oorzaak te behandelen. Je onderdrukt de symptomen, maar het onderliggende probleem blijft bestaan. In dit geval is dat de instabiliteit op de energiemarkt door geopolitieke spanningen. ### Wat kun je zelf doen? Terwijl het kabinet zijn tijd neemt, zijn er wel dingen die je zelf kunt ondernemen: - Vergelijk energieleveranciers regelmatig - Investeer in energiebesparende maatregelen - Overweeg zonnepanelen als je die mogelijkheid hebt - Pas je verbruik aan waar mogelijk Een gemiddeld huishouden kan met simpele aanpassingen al snel €300 tot €500 per jaar besparen. Denk aan korter douchen, apparaten echt uitzetten in plaats van op standby, en de thermostaat een graadje lager zetten. ### De timing van overheidsingrijpen Sleijpen benadrukt dat wachten niet betekent dat er niets gebeurt. "Het kabinet monitort de situatie dagelijks," zegt hij. "Maar we moeten het juiste moment kiezen. Te vroeg ingrijpen kan meer kwaad dan goed doen." Het is een delicate balans. Aan de ene kant wil je mensen niet onnodig laten lijden onder hoge kosten. Aan de andere kant moet je voorkomen dat je de markt verstoort en de problemen op lange termijn erger maakt. ### Conclusie: geduld als strategie Het standpunt van DNB-president Sleijpen is duidelijk: soms is wachten de slimste strategie. Het voelt misschien contra-intuïtief als je nu hoge rekeningen betaalt, maar op de lange termijn kan dit beleid ons allemaal beter beschermen tegen nog hogere kosten. De komende weken zullen cruciaal zijn. Het kabinet blijft de ontwikkelingen op de voet volgen, en DNB staat klaar om advies te geven wanneer nodig. Voor nu is het advies: blijf alert op je verbruik, vergelijk regelmatig je energieleverancier, en houd de ontwikkelingen in de gaten. Want uiteindelijk gaat het niet alleen om wat er vandaag gebeurt, maar vooral om hoe we ervoor zorgen dat we over een jaar niet in een nog moeilijkere situatie zitten.